Azərbaycan süni intellekt və rəqəmsallaşma üzrə yeni dövlət standartları qəbul etməyi planlaşdırır

APA-nın məlumatına görə, Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinin sədr müavini İlqar Həsənov 16 oktyabr 2026-cı ildə Dünya Standartlar Günü münasibətilə keçirilən media təlimində bildirib ki, Azərbaycan süni intellekt, rəqəmsallaşma və yaşıl iqtisadiyyat sahələrində yeni dövlət standartları qəbul etməyi planlaşdırır.

Plan nəyi əhatə edir

Həsənov deyib ki, standartlaşdırma işi qarşıdakı dövrdə ölkənin iqtisadi prioritetləri nəzərə alınmaqla davam etdiriləcək. APA-nın məlumatına görə, o, yeni və ya genişləndirilmiş standartlar üçün sahələrin adını çəkib:

• Rəqəmsallaşma
• Süni intellekt
• Yaşıl iqtisadiyyat
• Yaşıl enerji
• Ətraf mühitin mühafizəsi
• Resurslardan səmərəli istifadə, o cümlədən enerji səmərəliliyi

APA-nın yazdığına görə, o əlavə edib ki, növbəti mərhələdə diqqət standartların sayının artırılmasına, onların iqtisadiyyatın ehtiyaclarına uyğunlaşdırılmasına, sahibkarlar üçün əlçatanlığının genişləndirilməsinə və praktik tətbiqinin təşviqinə yönəldiləcək.

Standartların sayı artır

Həsənovun həmin gün APA-nın xəbər verdiyi ikinci brifinqdə dediyinə görə, 2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında Azərbaycanda ümumilikdə 620 yeni dövlət standartı qəbul olunub; bir il əvvəlki eyni dövrdə bu göstərici 221 olub, yəni artım 2,8 dəfədir. APA-nın məlumatına görə, yeni standartların böyük hissəsi nəqliyyat (92), qida texnologiyası və kənd təsərrüfatı (62), həmçinin mebel (43) sahələrini əhatə edib.

Azərbaycanda süni intellekt üzrə standartlaşdırma işi daha əvvəl başlayıb: Trend-in məlumatına görə, eyni Dövlət Xidmətinin tabeliyindəki Standartlaşdırma İnstitutu (AZSTAND) 2025-ci ilin iyulunda süni intellektlə bağlı risklər, etika və şəffaflıq məsələlərini əhatə edən idarəetmə sistemi standartını — AZS ISO/IEC 42001:2025 — təsdiqləyib; bu, Prezidentin 19 mart 2025-ci il tarixli 530 nömrəli Fərmanı ilə təsdiqlənmiş 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyasının icrasına xidmət edir.

Bunun əhəmiyyəti nədir

Həsənov yeni süni intellekt standartları üzrə nə tarix, nə də sənəd adı açıqlamayıb, ona görə də bu, dərc olunmuş mətn deyil, elan edilmiş istiqamətdir. Bununla belə, o göstərir ki, tənzimləyicilər keçən ilin tək bir süni intellekt idarəetmə sistemi standartından daha geniş texniki qaydalar toplusuna keçmək niyyətindədir — Xəzər regionu ölkələrinin çoxu belə addımı hələ açıq şəkildə atmayıb.

Azərbaycan şirkətləri üçün bu nə deməkdir

Azərbaycanda süni intellekt sistemləri hazırlayan və ya tətbiq edən şirkətlər gözləməlidir ki, yeni standartlar meydana çıxdıqca uyğunluq tələbləri AZS ISO/IEC 42001:2025 çərçivəsindən kənara çıxacaq. Bu iş 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyasının tədbirlər planının içində dayandığına görə, həmin strategiyaya uyğunlaşmağa başlamış şirkətlər irəlidədir; qalanları isə AZSTAND-ın dərc etdiyi siyahıları birbaşa izləməlidir, çünki Həsənov icra müddəti barədə heç nə deməyib.